Zdjęcie tylnego koła w rowerze z przerzutkami w piaście jest nieco bardziej złożone niż w jednośladzie wyposażonym w klasyczną przerzutkę zewnętrzną. Oprócz poluzowania osi trzeba odłączyć element sterujący zmianą biegów, zwolnić hamulec oraz zapamiętać położenie podkładek i napinaczy łańcucha.
Piasty wielobiegowe spotyka się najczęściej w rowerach miejskich, trekkingowych i holenderskich. Ich mechanizm jest zamknięty wewnątrz korpusu, dzięki czemu pozostaje dobrze chroniony przed wodą oraz zabrudzeniami. Taka konstrukcja ogranicza potrzebę częstej konserwacji, ale wymaga zachowania odpowiedniej kolejności podczas zdejmowania koła.
Nie należy rozpoczynać pracy od przypadkowego odkręcania wszystkich nakrętek. Uważne obejrzenie sposobu zamocowania linki, ramienia hamulca oraz podkładek pozwoli uniknąć problemów przy ponownym montażu.
Jak rozpoznać rodzaj zastosowanej piasty?
Przed rozpoczęciem demontażu warto ustalić, jaki system znajduje się w rowerze. Poszczególni producenci stosują różne sposoby łączenia linki z mechanizmem zmiany biegów.
W wielu piastach Shimano przy osi znajduje się kaseta sterująca z charakterystycznym pierścieniem oraz zaczepem linki. W starszych konstrukcjach można spotkać cienki łańcuszek wchodzący do wnętrza osi. Piasty SRAM, Sturmey Archer lub Sachs mogą mieć linkę mocowaną śrubą, zatrzaskiem albo specjalnym łącznikiem.
Rodzaj piasty często można odczytać bezpośrednio z jej korpusu. Oznaczenie modelu pomaga znaleźć właściwy sposób odpięcia linki, a także późniejszego ustawienia biegów. Jeśli napisy są zabrudzone, wystarczy przetrzeć powierzchnię wilgotną szmatką.
Jakie narzędzia przygotować?
Do zdjęcia koła zazwyczaj potrzebny jest klucz płaski lub oczkowy, najczęściej w rozmiarze 15 mm. W niektórych rowerach może być wymagany inny rozmiar, dlatego najlepiej sprawdzić dopasowanie przed rozpoczęciem pracy.
Przydatne będą również:
- rękawiczki robocze
- czysta szmatka
- mały śrubokręt
- szczypce
- klucz imbusowy
- pojemnik na nakrętki i podkładki
Rower można ustawić na stojaku serwisowym albo odwrócić na kierownicę i siodełko. Przed odwróceniem warto zdjąć licznik, lampki, lusterko oraz inne elementy, które mogłyby zostać uszkodzone. Jeżeli rower ma hydrauliczne hamulce tarczowe, po wyjęciu koła nie należy naciskać klamki hamulca.
Ustawienie właściwego biegu przed demontażem
Przed odłączeniem linki najlepiej ustawić bieg wskazany przez producenta jako pozycja montażowa. W wielu popularnych piastach jest to bieg pierwszy albo czwarty, ale zależy to od konkretnego systemu.
Zmiana przełożenia przed rozpoczęciem pracy zmniejsza napięcie linki i ułatwia wypięcie jej końcówki. Jeśli linka pozostaje mocno napięta, nie należy ciągnąć jej siłą. Lepiej ponownie zmienić bieg i sprawdzić, czy element mocujący porusza się swobodniej.
W piastach z kasetą sterującą często wystarczy obrócić jej ruchomą część, aby wysunąć pancerz z uchwytu, a następnie wyjąć końcówkę linki z zaczepu. W konstrukcjach z łańcuszkiem należy rozłączyć niewielką nakrętkę lub tuleję łączącą.
Odłączenie linki przerzutki
Sposób odłączenia linki zależy od budowy piasty, jednak zawsze warto najpierw dokładnie obejrzeć mechanizm. Dobrym rozwiązaniem jest wykonanie zdjęcia telefonem. Fotografia pokaże później właściwe prowadzenie linki, kolejność podkładek i ustawienie elementów mocujących.
W systemach z kasetą sterującą należy zwolnić napięcie, wyjąć pancerz z ogranicznika i wysunąć końcówkę linki z gniazda. Nie powinno to wymagać użycia dużej siły. Jeśli element jest zapieczony, można delikatnie poruszać nim na boki.
W starszych piastach spotyka się cięgno w postaci cienkiego łańcuszka. Należy odkręcić łącznik, trzymając obie jego części, aby nie skręcać samego łańcuszka. Mały element łatwo zgubić, dlatego najlepiej od razu odłożyć go do przygotowanego pojemnika.
Odpięcie hamulca przed wyjęciem koła
Rower z przerzutkami w piaście może mieć hamulec szczękowy, rolkowy, bębnowy, tarczowy albo torpedo. Każdy z nich wymaga nieco innego postępowania.
W hamulcu typu V Brake należy ścisnąć ramiona i wyjąć metalową prowadnicę linki z uchwytu. Dzięki temu szczęki rozsuną się na tyle, aby opona mogła przejść między nimi.
Hamulec rolkowy może być połączony z ramą za pomocą linki i specjalnego ramienia reakcyjnego. Najpierw należy zwolnić linkę hamulca, a następnie odkręcić obejmę mocującą ramię do tylnego widelca.
W rowerze z hamulcem torpedo także znajduje się ramię reakcyjne. Jest ono przymocowane śrubą lub obejmą do ramy. Dopóki ten element nie zostanie odłączony, koła nie da się bezpiecznie wyjąć.
Przy hamulcu tarczowym zwykle nie trzeba odkręcać zacisku. Należy jednak wysuwać koło ostrożnie, aby tarcza nie zaklinowała się między klockami.
Poluzowanie osi i zapamiętanie podkładek
Po odłączeniu linki oraz hamulca można poluzować nakrętki osi po obu stronach koła. Nie trzeba od razu całkowicie ich zdejmować. Najpierw wystarczy odkręcić je o kilka obrotów.
Przy osiach piast wielobiegowych często znajdują się podkładki antyobrotowe. Mogą mieć wypustki wchodzące w haki ramy i różne kolory oznaczające stronę montażu. Ich położenie jest bardzo ważne, ponieważ zapobiegają obracaniu się osi podczas pedałowania i zmiany biegów.
Podkładek nie należy zamieniać stronami. Jeśli trzeba je zdjąć, warto ułożyć je na stole dokładnie w takiej kolejności, w jakiej znajdowały się na osi. Pomocne będzie również wcześniejsze zdjęcie wykonane telefonem.
Poluzowanie i zdjęcie łańcucha
W rowerach z piastą wielobiegową tylne koło najczęściej przesuwa się w poziomych lub ukośnych hakach ramy. Taki system pozwala regulować napięcie łańcucha.
Po poluzowaniu nakrętek trzeba przesunąć koło do przodu. Łańcuch stanie się luźniejszy i będzie można zdjąć go z tylnej zębatki. Jeśli rower ma napinacze osi, należy wcześniej poluzować ich śruby po obu stronach.
Łańcucha nie trzeba rozpinać. Wystarczy unieść go z zębatki i odłożyć na dolną część tylnego widelca. Warto zabezpieczyć ramę szmatką, aby zabrudzony łańcuch nie porysował lakieru.
Jeżeli koło nie chce przesunąć się do przodu, należy sprawdzić, czy obie nakrętki osi są dostatecznie poluzowane oraz czy napinacze nie blokują ruchu.
Wyjęcie tylnego koła z ramy
Gdy linka, hamulec i łańcuch są już odłączone, koło można wysunąć z haków ramy. Najlepiej przytrzymywać je jedną ręką za obręcz, a drugą kontrolować położenie osi.
W rowerze stojącym na kołach można lekko unieść tylną część ramy i pozwolić, aby koło opuściło haki. Przy rowerze odwróconym koło wyjmuje się do góry. Trzeba uważać na błotnik, osłonę łańcucha, przewody oraz tarczę hamulcową.
Jeśli opona jest szeroka i nie mieści się między klockami hamulca, należy ponownie sprawdzić, czy mechanizm został całkowicie rozpięty. W awaryjnej sytuacji można spuścić niewielką ilość powietrza z dętki.
Na co uważać podczas zdejmowania koła?
Największym błędem jest używanie siły bez sprawdzenia, co nadal trzyma koło. Często okazuje się, że nie odłączono ramienia hamulca, napinacza osi lub przewodu sterującego.
Nie należy obracać przypadkowo elementów kasety sterującej ani śrub służących do regulacji piasty. Do zwykłego zdjęcia koła nie ma potrzeby rozbierania mechanizmu zmiany biegów.
Warto także uważać na małe podkładki, nakrętki i tulejki. Ich zgubienie może uniemożliwić prawidłowe zamontowanie koła. Wszystkie części najlepiej odkładać w jednym miejscu, zachowując kolejność demontażu.
Jak przygotować się do ponownego montażu?
Przed założeniem koła warto oczyścić haki ramy, oś oraz podkładki. Łańcuch można przetrzeć i ocenić jego stan. Jeśli jest suchy, należy zastosować odpowiedni środek smarny, omijając powierzchnie hamulcowe.
Koło trzeba wsunąć w haki, założyć łańcuch na zębatkę i ustawić odpowiednie napięcie. Łańcuch powinien uginać się pod palcem, ale nie może wisieć ani być naprężony jak struna. Zbyt mocne napięcie przyspiesza zużycie łożysk i napędu, natomiast zbyt luźne może powodować spadanie łańcucha.
Przed dokręceniem nakrętek należy sprawdzić, czy koło stoi prosto względem ramy, a podkładki antyobrotowe weszły we właściwe miejsca. Nakrętki dokręca się stopniowo, na przemian po obu stronach.
Na końcu podłącza się hamulec oraz linkę zmiany biegów. Po montażu trzeba zakręcić kołem, sprawdzić działanie hamulca i przełączyć wszystkie biegi. Jeśli oznaczenia regulacyjne na piaście nie pokrywają się na biegu wskazanym przez producenta, napięcie linki można skorygować za pomocą baryłki regulacyjnej, aż napęd zacznie działać cicho i płynnie.
Źródło: www.bikesalon.pl
