Sprawnie działające przerzutki mają ogromny wpływ na komfort jazdy. To od nich zależy, czy zmiana biegów będzie szybka, cicha i precyzyjna. Nawet najlepszy napęd nie będzie działał poprawnie, jeśli jego ustawienia są niewłaściwe. Objawy źle wyregulowanych przerzutek to przeskakiwanie łańcucha, hałas podczas pedałowania, trudności ze zmianą przełożeń oraz samoczynne przeskakiwanie na sąsiednie koronki.
Dobra wiadomość jest taka, że większość problemów można usunąć samodzielnie. Wystarczy odrobina cierpliwości, podstawowe narzędzia oraz znajomość kilku prostych zasad.
Kiedy wiadomo, że przerzutki wymagają regulacji?
Nie zawsze konieczna jest wizyta w serwisie. Często pierwsze oznaki nieprawidłowej pracy pojawiają się stopniowo.
Najczęściej można zauważyć, że zmiana biegów trwa dłużej niż wcześniej. Łańcuch przez chwilę ociera o zębatki lub nie chce wskoczyć na wybrane przełożenie. Zdarza się także, że podczas jazdy po nierównościach napęd zaczyna hałasować mimo prawidłowego pedałowania.
Problemy często pojawiają się po wymianie linki, montażu nowej kasety, upadku roweru lub po kilku miesiącach intensywnej eksploatacji. Linki z czasem delikatnie się rozciągają, co wpływa na precyzję działania całego mechanizmu.
Jakie narzędzia będą potrzebne?
Regulacja nie wymaga specjalistycznego wyposażenia. W większości przypadków wystarczą:
- śrubokręt krzyżakowy lub płaski
- zestaw kluczy imbusowych
- stojak serwisowy lub możliwość uniesienia tylnego koła
- czysta szmatka
- preparat do czyszczenia napędu
Przed rozpoczęciem pracy warto dokładnie umyć napęd. Brud, piasek oraz stary smar często powodują problemy przypominające niewłaściwą regulację. Czysty łańcuch i kaseta pozwalają znacznie łatwiej ocenić rzeczywisty stan przerzutki.
Najpierw sprawdź stan napędu
Wielu rowerzystów od razu zaczyna kręcić śrubkami regulacyjnymi. To jeden z najczęściej popełnianych błędów.
Najpierw należy sprawdzić, czy linka swobodnie przesuwa się w pancerzu. Jeżeli jest skorodowana lub mocno zabrudzona, regulacja nie przyniesie oczekiwanych rezultatów.
Warto również obejrzeć hak przerzutki. Nawet niewielkie wygięcie po uderzeniu może powodować problemy ze zmianą biegów. W takim przypadku samo ustawienie śrub regulacyjnych nie rozwiąże problemu.
Nie można także zapominać o stopniu zużycia łańcucha i kasety. Mocno wyeksploatowane elementy będą utrudniały płynną zmianę przełożeń.
Regulacja tylnej przerzutki krok po kroku
Najwięcej uwagi zwykle wymaga tylna przerzutka. To ona odpowiada za większość zmian przełożeń podczas jazdy.
Na początku należy ustawić łańcuch na najmniejszej koronce kasety. Następnie sprawdza się położenie kółek przerzutki względem zębatki. Powinny znajdować się dokładnie w jednej linii.
Za ograniczenie skrajnych pozycji odpowiadają dwie śruby oznaczone literami H oraz L. Pierwsza kontroluje ustawienie na najmniejszej koronce, druga odpowiada za największą.
Jeżeli łańcuch próbuje spaść poza kasetę, konieczna będzie delikatna korekta odpowiedniej śruby. Warto wykonywać bardzo małe ruchy, najlepiej po ćwierć obrotu, a następnie sprawdzać efekt.
Jak wyregulować napięcie linki?
Gdy ograniczniki są ustawione prawidłowo, czas na regulację napięcia linki.
Służy do tego baryłka regulacyjna znajdująca się przy manetce lub przy samej przerzutce. Jeżeli łańcuch nie chce wejść na większą koronkę, należy delikatnie zwiększyć napięcie linki poprzez obrót baryłki przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
Jeżeli natomiast problem występuje podczas zmiany na mniejsze przełożenia, napięcie należy nieznacznie zmniejszyć.
Po każdej niewielkiej zmianie warto przeklikać wszystkie biegi i sprawdzić, czy przerzutka pracuje płynnie na całym zakresie kasety.
Regulacja śruby odpowiedzialnej za odległość od kasety
Nowoczesne tylne przerzutki posiadają jeszcze jedną śrubę regulacyjną. Odpowiada ona za odległość górnego kółka prowadzącego od największej koronki kasety.
Jeżeli odległość jest zbyt mała, zmiana przełożeń może być głośna i mało precyzyjna. Z kolei zbyt duży odstęp pogarsza szybkość działania napędu.
W większości rowerów optymalna odległość wynosi od pięciu do siedmiu milimetrów, choć dokładna wartość zależy od producenta przerzutki.
Regulacja przedniej przerzutki
Przednia przerzutka pracuje znacznie rzadziej, jednak również wymaga odpowiedniego ustawienia.
Na początku należy przerzucić łańcuch na najmniejszą tarczę z przodu i największą koronkę z tyłu. Następnie sprawdza się odległość prowadnicy od łańcucha. Powinna być niewielka, ale nie może powodować ocierania.
Podobnie jak w tylnej przerzutce wykorzystuje się śruby oznaczone H oraz L. Odpowiadają one za skrajne położenia prowadnicy.
Po ustawieniu ograniczników należy wyregulować napięcie linki. Zbyt mocno napięta utrudni powrót na mniejszą tarczę, natomiast zbyt luźna może uniemożliwić zmianę na większy blat.
Najczęstsze błędy podczas regulacji
Jednym z najczęstszych błędów jest jednoczesne obracanie wszystkimi śrubami. W efekcie trudno później ustalić, która zmiana pogorszyła działanie napędu.
Wiele osób zapomina również o dokładnym wyczyszczeniu kasety i łańcucha przed rozpoczęciem regulacji. Zabrudzenia często powodują hałas oraz opóźnioną zmianę biegów, przez co można błędnie uznać, że problem leży w ustawieniach.
Często spotykanym błędem jest także zbyt mocne dokręcanie śrub ograniczających. Wystarczy niewielki ruch, aby zmienić położenie przerzutki. Zbyt duża korekta zwykle prowadzi do jeszcze większych problemów.
Jak sprawdzić, czy regulacja została wykonana prawidłowo?
Po zakończeniu pracy warto przejechać się rowerem i przetestować wszystkie dostępne przełożenia.
Zmiana biegów powinna odbywać się płynnie, bez trzasków i opóźnień. Łańcuch nie powinien przeskakiwać ani ocierać o prowadnicę przerzutki podczas jazdy.
Dobrym pomysłem jest również sprawdzenie działania napędu pod obciążeniem, na przykład podczas lekkiego podjazdu. To właśnie wtedy najłatwiej zauważyć ewentualne niedokładności. Jeśli wszystkie przełożenia działają pewnie i cicho, oznacza to, że regulacja została wykonana prawidłowo, a rower jest gotowy zarówno do codziennych dojazdów, jak i dłuższych wypraw.
Źródło: www.bikesalon.pl
